Over deze site

Deze webpagina bevat een overzicht van de bouwmeesters in Nederland, evenals hun voorgangers in het recente verleden, berichten over bijeenkomsten van het bouwmeestersplatform, en publicaties over en van de bouwmeesters.

Bouwmeesters in Nederland
In tal van Nederlandse gemeenten zijn bouwmeesters actief, soms al eeuwenlang: architecten die voor een bepaalde periode door het openbaar bestuur worden aangesteld als adviseur over ruimtelijke kwaliteit. Vroeger ontwierpen deze stadsarchitecten of stadsbouwmeesters ook gebouwen voor de steden waarvoor zij werkten. In de loop der tijd is de functie ontwikkeld tot een (onafhankelijke) architect met een brede adviestaak op het gebied van ruimtelijke kwaliteit van de gemeente, die voor bepaalde tijd werd aangesteld door het gemeentebestuur.
Op nationaal niveau adviseert de Rijksbouwmeester het Rijk sinds ruim twee eeuwen over de architectuur en de stedelijke omgeving. Vanaf 2004 kiezen provincies ook steeds vaker voor (onafhankelijke) adviseurs over ruimtelijke kwaliteit; steeds vaker in de vorm van adviesteams. De provinciaal adviseurs ruimtelijke kwaliteit volgen veelal de opzet van een adviescollege, zoals de Rijksbouwmeester dat in 2000 met het College van Rijksadviseurs (CRa) in het leven heeft geroepen. Het CRa wordt ondersteund door het Atelier Rijksbouwmeester.
Sinds 1953 kent Nederland ook een Spoorbouwmeester. In 2001 richtten NS en ProRail het Bureau Spoorbouwmeester op.

Bouwmeestersplatform
Architectuur Lokaal initieerde in 1993 een platform voor uitwisseling van ervaringen en inzichten van en over stadsarchitecten en stadsbouwmeesters. In 2004 sloten hierbij ook de Rijksbouwmeester en de provinciaal adviseurs ruimtelijke kwaliteit aan. Sindsdien organiseren het College van Rijksadviseurs en Architectuur Lokaal regelmatig gezamenlijk bijeenkomsten met en voor de Nederlandse bouwmeesters.

Publicaties
In 2021 publiceerden Architectuur Lokaal en het College van Rijksadviseurs het boekje Bouwmeesters in Nederland; eerder bracht Architectuur Lokaal de publicaties Stadsarchitecten en stadsbouwmeesters (2010) en De Stadsarchitect (2005) uit. Klik hier voor meer publicaties van en over de lokale bouwmeesters.